Z Wikipedii

Słowianie na przełomie VIII i IX wieku

Biała Chorwacja - terytorium historyczne o dyskusyjnym położeniu.

Według Nestora z Kijowa, Biali Chorwaci byli współzałożycielami Rusi Kijowskiej we wczesnym średniowieczu. Na północ od Moraw, po obu stronach Sudetów, lokują ziemie Chorwatów Orozjusz, Kronika Dalimila i inne źródła. Nie wymienia ich Geograf Bawarski.

Według Konstantyna Porfirogenety w VI wieku w górnym biegu Wisły i północnych Czechach miało istnieć państwo Białochorwackie ze stolicą w Krakowie. W VII wieku 7 plemion chorwackich miało wyruszyć z ziem polskich na Bałkany (na terytorium dzisiejszej Chorwacji) na zaproszenie cesarza Bizancjum Herakliusza, by bronić granic cestarstwa. Przeczą temu jednak na razie badania archeologiczne, w oparciu o które powstanie grodu w Krakowie datuje się na VIII wiek.

Niektórzy zwolennicy teorii o wędrówce Chorwatów z ziem polskich uważają, że objęła ona tylko część plemion, podczas gdy reszta pozostała na ziemiach polskich. Po VII wieku nazwa Chorwatów w odniesieniu do Małopolski już się jednak nie pojawia. Pojawia się natomiast nazwa "chrowati et altera chrowati" w dokumencie praskim z 1086 jako rubież diecezji praskiej. Zostało to propagandowo wykorzystane przez Austrię do uzasadnienia pretensji do Galicji w czasach rozbiorów Polski - do tego stopnia, że urzędnicy posługiwali się pojęciem narodowości białochorwackiej.

Obecnie przeważa pogląd, że plemiona te należy łączyć z Lędzianami. W XI wieku w kronice Nestora nazwa Lachy nie oznacza już jedynie Lędzian, od których się wywodzi, ale wszystkich Słowian Zachodnich z wyjątkiem Czechów i plemion słowackich. Oznacza to, że pamięć o związku plemiennym Lędzian i świadomość o jego znaczeniu zanikała na Rusi i już wtedy nie zdawano tam sobie sprawy z tego, że nazwa Lach pochodzi od słowa Lędzianin i lęda.

W latach 70. X wieku Lędzianie najprawdopodobniej zostali przyłączeni do państwa Mieszka. W 981 podbici przez Ruś, około 1018-1031 weszli w skład państwa piastowskiego w wyniku wyprawy Bolesława Chrobrego na Kijów, podobnie jak w latach 1077-1086, kiedy za zgodą władców Kijowa ziemie ich zaanektował Bolesław Szczodry. Następnie ulegli całkowitej rutenizacji, co nastąpiło w wyniku działalności Kościoła Wschodniego po roku 1054, znajdującego się w stanie schizmy wobec Kościoła Łacińskiego. Innym przejawem rutenizacji terenów Lędzian były akcje deportacyjne podobne do działań Jarosława Mądrego w roku 1031, kiedy przesiedlił on po wcieleniu ziem lędziańskich do Rusi znaczną część ludności nad rzekę Roś (Naddnieprze), gdzie długo zachowywała ona swą odrębność etniczną.

Jednym z głównych ośrodków Białej Chorwacji był gród Biała Chorwacja lub Wielka Chorwacja, który znajdował się obok obecnej wsi Stilsko [1] w rejonie mikołajewskim obwodu lwowskiego.

Do dzisiaj niektórzy mieszkańcy Ukrainy uważają się za Białych Chorwatów.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Przeczytaj też

• Biała Serbia

[edytuj] Bibliografia

• Jerzy Nalepa, Łemkowie, Wołosi i Biali Chorwaci : uwagi dotyczące kwestii genezy osadnictwa ruskiego na polskim Podkarpaciu, Acta Archaeologica Carpathica, T. 34 (1997/ 1998), s. 135-177.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Artykuł o Białych Chorwatach