Biała Piska

	Biała Piska
	Herb Białej Piskiej
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	piski
Gmina; - rodzaj	Biała Piska; miejsko-wiejska
Założono	XV wiek
Prawa miejskie	1722
Burmistrz	Ryszard Sławomir Szumowski
Powierzchnia	3,24 km²
Położenie	53° 36' 41 '' N; 22° 03' 47 '' E
Ludność (2004); • liczba; • gęstość	; 4036; 1245,7 os./km²
Strefa numeracyjna; (do 2005)	87
Kod pocztowy	12-230
Tablice rejestracyjne	NPI
	Położenie na mapie Polski; ; Biała Piska
TERC10; (TERYT)	6283716014
	Urząd miejski3 ul. Mickiewicza 25 12-230 Biała Piska; tel. 87;423-90-01; faks 87;423-90-01
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 53°36'41" N 22°03'47" E53.6113889 22.0630556 (Biała Piska)

Biała Piska ( niem. Bialla) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Biała Piska. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 4036 mieszkańców. Obecnie w Białej Piskiej jest zlokalizowany drobny przemysł spożywczy i drzewny. W pobliżu miasta znajdują się pokłady torfu, wapienia łąkowego i rudy darniowej. Znajduje się tu przystanek PKP, PKS, ośrodek zdrowia, poczta, bank, restauracje, kawiarnie, funkcjonowało kino.

[edytuj] Historia

Wieś Biała Piska powstała w 1428 r. w miejscu wcześniejszej osady pruskiej Gayle. Nazwa pochodzi z języka staropruskiego - gaylis oznacza biały. Koloniści z Mazowsza przetłymaczyli jako Biała. W 1481 ksiądz Nicolaus parafii w Białej zrezygnował z funkcji proboszcza ze względu na stan zdrowia. Jego następcą został ks. Petrus Swenteslai z diecezji płockiej. Proboszcz Swenteslai obsadzony został przez komtura bałgijskiego Erazmusa von Reizensteina. Przed 1525 Biała należała do archiprezbiteratu w Reszlu.

Rozwój na przełomie XVI/XVII Biała zawdzięczała dogodnemu położeniu na szlaku handlowym. Zasłynęła głównie z dużych jarmarków bydła. Dwa wydzarzenia wstrzymały rozwój miasta. W 1656r wieś została spalona przez Tatarów hetmana Gosiewskiego. Kolejnym była epidemia dżumy. 26 marca 1722 roku w Królewcu Fryderyk Wilhelm I, król pruski, nadał osadzie Bialla prawa miejskie. Biała Piska liczyła wówczas 600 mieszkańców. Wybudowanie linii kolejowej Ełk-Pisz (1883 r.) spowodowało rozwój miasta w XIX w.

Stąd pochodził królewiecki duszpasterz polski Krzysztof Liebruder. W latach 1826-1829 pastorem był Jan Szamborski (1770-1832), nauczyciel, autor popularnych na Mazurach podręczników do jezyka polskiego.

Do roku 1938 miasto nosiło oficjalną niemiecką nazwę administracyjną Bialla, w roku 1938 (16 lipca) dekretem będących u władzy niemieckich nazistów przemianowana na Gehlen, po czym na Gehlenburg^[1]. 4 września 1939 samotny polski samolot Karaś z 51 eskadry rozpoznawczej ostrzelał i obrzucił na miejscowym dworcu bombami niemiecki pociąg przewożący uzbrojenie i sprzęt wojskowy. Po zakończeniu II Wojny Światowej do 1946 r. miasto było siedzibą powiatu piskiego.

[edytuj] Zabytki

Kościół barokowy pw. św. Andrzeja Boboli, wybudowany w latach 1756-1763, wieża z 1832 r., wzniesiona według projektu K.F. Schinka. Ołtarz główny z XVII w.
Ratusz z początku XXw
Zabudowa małomiasteczkowa z przełomu XIX i XX w.