Powiat wodzisławski - Warszawa

Powiat wodzisławski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Powiat wodzisławski
Herb
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo śląskie
Siedziba władz powiatu Wodzisław Śląski
Starosta Jerzy Rosół
Powierzchnia 286,92 km²
Populacja (2005)
 - liczba ludności
 - gęstość
155 090
540,53 osób/km²
Urbanizacja 66,51%
Tablica rejestracyjna SWD
gminy miejskie 4
miejsko-wiejskie -
wiejskie 5
Starostwo
ul. Bogumińska 2
44-300 Wodzisław Śląski
tel. 32 455-12-05; faks 32 455-36-76
Strona internetowa powiatu

Powiat wodzisławski – powiat w Polsce (województwo śląskie), reaktywowany w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wodzisław Śląski. Powiat wodzisławski jest najgęściej zaludnionym powiatem ziemskim w Polsce.

Spis treści

[edytuj] Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

[edytuj] Historia

Wchodzący w skład powiatu wodzisławskiego obszar bywa często dla ułatwienia określany terminem ziemia wodzisławska. Jest to oczywiście termin umowny, lecz prawdą jest też, że granice powiatu pokrywają się z grubsza biorąc z historycznie ukształtowanym obszarem, zwanym właśnie ziemią wodzisławską (poza Rydułtowami, które w latach 1945-1975 należały do powiatu rybnickiego) jednak z Jastrzębiem będącym dziś miastem na prawach powiatu. Rodowód ziemi wodzisławskiej sięga odległych czasów średniowiecza, kiedy to powstało Wodzisławskie Państwo Stanowe. Wzmianka o jego istnieniu pochodzi wprawdzie dopiero z końca XV w. W związku z reformą administracyjną Prus w 1742 r. państwo to zostało zlikwidowane i ziemia wodzisławska włączona została do powiatu pszczyńskiego ( z zachowaniem pewnej autonomii ), a po 1816 r. do powiatu rybnickiego. W latach 1922-1939 południowa granica ziemi wodzisławskiej stanowiła granicę z Czechosłowacją do Olzy i od Olzy w stronę Raciborza z Niemcami.

Dnia 1 października 1954 roku w województwie stalinogrodzkim reaktywowano powiat wodzisławski o granicach zbliżonych do historycznych granic państwa wodzisławskiego. Był to jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat wodzisławski złożyły się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu rybnickiego w tymże województwie (w praktyce gromady te należały do powiatu rybnickiego przez zaledwie dwa dni) [1]:

13 listopada 1954 roku Pszów i Radlin otrzymały prawa miejskie [9]. 1 stycznia 1956 roku Jastrzębie Zdrój zostało osiedlem [10], którym pozostało do 1 lipca 1963 roku, kiedy to nadano mu prawa miejskie [11]. 20 grudnia 1956 roku przywrócono województwu stalinogrodzkiemu jego pierwotną nazwę województwo katowickie [12]. 1 stycznia 1957 roku do powiatu wodzisławskiego dołączono gromadę Bzie Zameckie z powiatu pszczyńskiego [13].

Po zniesieniu gromad i osiedli oraz reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat wodzisławski podzielono na 4 miasta i 6 gmin [14] :

27 maja 1975 roku, a więc pięć dni przed reformą likwidującą powiaty, odbyła się na Śląsku wielka akcja przyłączania jednostek administracyjnych do większych sąsiednich ośrodków miejskich. Spośród 10 jednostek powiatu wodzisławskiego aż 4 utaciły tego dnia suwerenność: do Wodzisławia włączono miasta Pszów i Radlin oraz gminę Marklowice (a także miasto Rydułtowy z powiatu rybnickiego) a do Jastrzębia-Zdroju gminę Ruptawa [15] (ponadto gminę Szeroka z powiatu rybnickiego [16]).

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku zredukowane administracyjnie terytorium zniesionego powiatu wodzisławskiego włączono do nowego (mniejszego) województwa katowickiego [17].

30 grudnia 1994 roku status miasta odzyskał Pszów, odtworzono także gminę Marklowice [18]. Nieco później, 1 stycznia 1997 roku, prawa miejskie odzyskał również Radlin [19]. Gminy Ruptawa już nie reaktywowano.

Wraz z kolejną reformą administracyjną przywrócono 1 stycznia 1999 roku w województwie śląskim powiat wodzisławski o obszarze nieco zmodyfikowanym w porównaniu z tym z początku 1975 roku [20]. Do powiatu przybyło miasto Rydułtowy (wcześniej związane z powiatem rybnickim, a w latach 1975-1991 jako dzielnica Wodzisławia [21]) a ubyło miasto Jastrzębie-Zdrój, z którego utworzono miasto na prawach powiatu. Obecnie powiat wodzisławski obejmuje gminy związane przez wieki z miastem Wodzisław Śląski.

[edytuj] Geografia

Kościół WNMP w Wodzisławiu Śl.
Budynek Starostwa Powiatowego Wodzisław Śl.
"Balaton" na historycznym Grodzisku w Wodzisławiu Śl.
Dwie wielkie rzeki Odra i Olza - w powiecie wodzisławskim
Koksownia w Radlinie
Hałda w Rydułtowach (najwyższa w Europie)

Powiat wodzisławski leży w województwie śląskim, w jego południowej części, od północy graniczy z miastem Rybnik, od wschodu z powiatem rybnickim i miastem Jastrzębie-Zdrój należącym do 1975 r. do powiatu wodzisławskiego. Od południa granica powiatu stanowi również granicę państwa z Republiką Czeską. Od zachodu powiat graniczy z powiatem raciborskim. Na terenie powiatu wodzisławskiego leżą 4 miasta i 5 gmin. Stolicą powiatu jest położone w środku powiatu miasto Wodzisław Śląski. Przez powiat przepływają rzeki Odra, Olza, Leśnica , Nacyna i Szotkówka w zachodniej części powiatu swoje źródło ma rzeka Sumina, a na wschodnich jego krańcach swe źródła ma rzeka Pszczynka. W powiecie wodzisławskim występują bardzo duże różnice w wysokościach względnych sięgające ponad 100 metrów. W okolicach Rogowa i Bełsznicy roztacza się wspaniały krajobraz na dolinę Odry. Stawy Wielikątu tworzą ponadto doskonały teren dla dzikiego ptactwa. Północna część regionu (od Wodzisławia na północ) to typowy krajobraz górnośląski z kominami zakładów przemysłowych i hałdami.

[edytuj] Kultura i turystyka

Życie kulturalne mieszkańców powiatu skupia się głównie w Wodzisławiu Śląskim w którym mają swe siedziby min. Wodzisławski Ośrodek Kultury, biblioteka powiatowa czy muzeum miejsko-powiatowe. W Wodzisławiu działa również pierwszoligowy klub piłkarski Odra Wodzisław Śląski na którego stadionie goszczą najlepsze drużyny piłkarskie w kraju. Ważnym miejscem jest również bazylika w Pszowie która jest znanym na Śląsku miejscem pątniczym. W powiecie istnieją ścieżki rowerowe, które przebiegają wzdłuż najciekawszych miejsc w regionie. Warto zobaczyć min. kościoły WNMP. w Wodzisławiu, Radlinie, były klasztor oraz pałace w Wodzisławiu,zabytkowy drewniany kościół w Łaziskach.Część zabytków została niestety nakazem ówczesnych władz przeniesiona do sąsiednich miejscowości (kościoły w Syryni i Jedłowniku ) Latem wypocząć można w nadodrzańskich miejscowościach takich jak np. Olza, Odra, Buków czy Nieboczowy.

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
ogółem 155 090 100 79 934 51,5 75 156 48,5
miasto 103 025 100 53 429 51,9 49 596 48,1
wieś 52 065 100 26 505 50,9 25 560 49,1

[edytuj] Ludność w latach

  • 1999 - 158 570
  • 2000 - 158 246
  • 2001 - 158 108
  • 2002 - 155 389
  • 2003 - 155 147
  • 2004 - 155 124

[edytuj] Układ komunikacyjny powiatu

[edytuj] Drogi

Do najważniejszych dróg na terenie powiatu należą:

[edytuj] Kolej

Najważniejsze stacje kolejowe w powiecie wodzisławskim to :

[edytuj] Planowane drogi

Na terenie powiatu będzie kilka zjazdów z przebiegającej przez sąsiednie gminy autostrady:


[edytuj] Osoby związane z ziemią wodzisławską

[edytuj] Samorządy partnerskie

Przypisy

  1. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 247
  2. ↑ Jastrzębie Górne jest obecnie dzielnicą Jastrzębia-Zdroju
  3. ↑ oryginalna pisownia bez łącznika, obowiązująca w latach 1950.
  4. ↑ Kokoszyce są obecnie dzielnicą Wodzisławia Śląskiego
  5. ↑ Moszczenica jest obecnie dzielnicą Jastrzębia-Zdroju
  6. ↑ Ruptawa jest obecnie dzielnicą Jastrzębia-Zdroju
  7. ↑ obecnie pod nazwą Turza Śląska
  8. ↑ Wilchwy są obecnie dzielnicą Wodzisławia Śląskiego
  9. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 254
  10. ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 45, poz. 299
  11. ↑ Dz. U. z 1963 r. Nr 23, poz. 132
  12. ↑ Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 269
  13. ↑ Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 276
  14. ↑ Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
  15. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88
  16. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
  17. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  18. ↑ Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671
  19. ↑ Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 761
  20. ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
  21. ↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 115, poz. 497


p • d • e
Powiat wodzisławski

Miasta: Pszów • Radlin • Rydułtowy • Wodzisław Śląski
Gminy miejskie: Pszów • Radlin • Rydułtowy • Wodzisław Śląski
Gminy wiejskie: Godów • Gorzyce • Lubomia • Marklowice • Mszana

 
p • d • e
Województwo śląskie
Miasta na prawach powiatu Herb województwa śląskiego
Powiaty




moda modzieowa Sylwester stoy i krzesa stylowe radomsko odzie reklamowa Tanie noclegi, Agroturystyka
EduROM Matematyka dla szkoły podstawowej, spis tematów.
EduROM Matematyka dla szkoły podstawowej. Szczegółowy spis zagadnień.
EduROM Przyroda, spis tematów.
EduROM Przyroda dla szkoły podstawowej. Szczegółowy spis zagadnień.
EduROM historia i społeczeństwo, spis tematów.
Szczegółowy spis zagadnień prezentowanych na EduROM-ie Historia i społeczeństwo dla szkoły podstawowej.
Zestaw do doświadczeń chemicznych.
Przedstawiono skład zestawu do doświadczeń chemicznych, skład zestawu tworzącego komplet rurek laboratoryjnych i zasady posługiwania się zestawem.
Liczba kolonii bakterii coli fekalnej.
Przedstawiono podstawowe informacjie o bakterii coli fekalnej oraz sposób określenia liczby kolonii bakterii coli z wykorzystaniem zestawu do badania wody.