Z Wikipedii

1 - równoleżnik - punkty o tej samej szerokości geograficznej
2 - południk

Szerokość geograficzną oznaczają równoleżniki - 50 równoleżnik w Wodzisławiu Śl.

Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) - jedna z współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną Równika. Wartości szerokości geograficznej rozciągają się między 0° na równiku i 90° na biegunach. Szerokość geograficzna może być północna (N; zobacz: półkula północna) lub południowa (S; zobacz: półkula południowa).

Należy odróżniać szerokość geograficzną od szerokości geocentrycznej, czyli kąta pomiędzy prostą przechodzącą przez dany punkt na powierzchni kuli ziemskiej oraz przez jej środek i płaszczyzną Równika. Te dwie wielkości nie są tożsame ze względu na odchylenie kształtu Ziemi od kuli. Różnica między nimi jest największa na szerokości geograficznej 45° i osiąga tam wartość 11' 33". Szerokości geograficzna i geocentryczna pokrywają się jedynie na biegunach i na równiku ziemskim.

Linie na kuli ziemskiej o tej samej szerokości geograficznej na całej swojej długości to równoleżniki.

Szerokość geograficzną w istocie mierzy się bezpośrednio na sferze niebieskiej, gdzie stanowi kąt pomiędzy kierunkiem na zenit a płaszczyzną równika niebieskiego. Szerokością geograficzną jest również wysokość północnego bieguna niebieskiego nad horyzontem.

Niektórym szerokościom nadano własne nazwy:

• zwrotniki - Zwrotnik Raka 23°27'N oraz Zwrotnik Koziorożca 23°27'S - najdalej wysuniÄ™te na północ i poÅ‚udnie równoleżniki, nad którymi SÅ‚oÅ„ce może górować w zenicie,
• koÅ‚a podbiegunowe - północne 66°33'N i poÅ‚udniowe 66°33'S - gdzie dzieÅ„ lub noc mogÄ… trwać dÅ‚użej niż doba,
• ryczÄ…ce czterdziestki,
• wyjÄ…ce pięćdziesiÄ…tki,
• bezludne sześćdziesiÄ…tki,
• koÅ„skie szerokoÅ›ci.

Wraz z szerokością geograficzną zmienia się wiele zjawisk geograficznych na kuli ziemskiej (zobacz: strefowość), m.in. klimat (im bliżej równika, tym mniejsza szerokość geograficzna, jednocześnie tym cieplej), charakterystyczna roślinność, gleby, itp.

Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu geografii, długość geograficzna.